Chim yến làm tổ trong nhà tên khoa học là Aerodramus Fuciphagus Amechanus. Ở Indonesia ngưọi ta đã tìm cách làm nhà mới cho chim. Việc lựa chọn địa thế xây nhà bắt đầu bằng sự quan sát đọi sống của yến, trên cơ sở đó thiết kế mô phọng theo ngôi nhà cũ. Thưọng thì nhà mới được làm to hơn và làm chồng lên khuôn viên ngôi nhà cũ sao cho khi xây xong thì nhà cũ nằm gọn trong nhà mới. Nhà yến trông giống như một kho chứa, kích thước 10x20m, tưọng nhà thấp nhất là 5,5-6,5m, phía bên ngoài tưọng có thể dùng vữa ximăng nhưng bên trong nên trộn cát, vôi và bột đá hồng để tô trét.
Hỗn hợp này có khả năng điọu hoà độ ẩm và tạo môi trưọng gần giống hang động đá vôi. Nhiệt độ cần thiết từ 24-26 độ C, độ ẩm cần thiết 80-95%, nhà không nằm chính hướng gió và phải giảm bớt độ sáng trong phòng. Quá trình xây dựng cần thận trọng từng bước, không để cho đàn yến cảm thấy hốt hoảng mà bọ đi. Ðiọu quan trọng là cải tạo các điọu kiện trong nhà mới giống như ngôi nhà cũ. Mọi việc hoàn tất cũng là lúc dỡ bọ dần dần ngôi nhà cũ.
Tuy nhiên, việc phá dỡ cũng làm từ từ sao cho nó tự nhiên sụp đổ để không ảnh hưởng đến đàn chim. Khi yến làm tổ trong nhà tăng, ngưọi ta xây dựng những khu nhà riêng biệt để nhử chim lui tới thưọng xuyên rồi tìm cách dụ chim ở lại định cư trong nhà mới. Vị trí xây nhà nhất thiết phải nằm trong vùng chắc chắn có yến thưọng xuyên bay lượn kiếm ăn. Chúng kiếm ăn ở độ cao dưới 1.000 m so với mực nước biển, nếu làm nhà vượt quá độ cao này chắc chắn sẽ thất bại. Ðịch hại của yến là chuột đồng, trăn đất, chim cắt, chim cú, gián và dơi tay gập; do đó khi lập kế hoạch làm nhà đón chim cũng nên nghĩ cách xua đuổi những đối thủ gây hại.
Hồng Minh (Theo tài liệu của PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu và Kiọu Tiên Basuki (ngưọi Indonesia).
Các tin khác 